Có thể thành lập công ty tại Việt Nam từ nước ngoài không?

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế sâu rộng, nhiều nhà đầu tư quan tâm đến việc thành lập công ty tại Việt Nam nhưng không trực tiếp có mặt tại Việt Nam trong giai đoạn đầu. Vậy câu trả lời là: Có thể, nhưng cần đáp ứng một số điều kiện và thực hiện đúng quy trình pháp lý.

Dưới đây là những điểm quan trọng bạn cần biết.

1. Nhà đầu tư nước ngoài có được thành lập công ty tại Việt Nam?

Theo Luật Đầu tư 2020 và Luật Doanh nghiệp 2020, nhà đầu tư nước ngoài được phép thành lập doanh nghiệp tại Việt Nam dưới các hình thức:

• Công ty 100% vốn nước ngoài
• Công ty liên doanh với đối tác Việt Nam
• Góp vốn, mua cổ phần, phần vốn góp trong doanh nghiệp Việt Nam

Tuy nhiên, việc thành lập còn phụ thuộc vào:

• Ngành nghề kinh doanh (có thuộc ngành nghề hạn chế tiếp cận thị trường hay không)
• Tỷ lệ sở hữu vốn tối đa
• Điều kiện đầu tư theo cam kết WTO và các FTA

2. Có bắt buộc phải sang Việt Nam không?

Về nguyên tắc, không bắt buộc nhà đầu tư phải trực tiếp có mặt tại Việt Nam để nộp hồ sơ thành lập công ty, nếu:

• Ủy quyền hợp pháp cho tổ chức hoặc cá nhân tại Việt Nam
• Hồ sơ được hợp pháp hóa lãnh sự theo quy định
• Ký kết và gửi bản gốc giấy tờ đúng yêu cầu

Nhà đầu tư có thể thực hiện:

• Ký giấy ủy quyền tại nước sở tại
• Hợp pháp hóa lãnh sự tài liệu
• Gửi hồ sơ về Việt Nam để đại diện nộp

Tuy nhiên, trong một số trường hợp (ví dụ: mở tài khoản ngân hàng vốn đầu tư), ngân hàng có thể yêu cầu người đại diện pháp luật có mặt trực tiếp.

3. Quy trình thành lập công ty từ nước ngoài

Thông thường, quy trình gồm 2 bước chính:

Bước 1: Xin Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC)

Áp dụng đối với nhà đầu tư nước ngoài thành lập công ty mới tại Việt Nam. Hồ sơ bao gồm:

• Đề xuất dự án đầu tư
• Chứng minh năng lực tài chính
• Hộ chiếu/giấy đăng ký kinh doanh của nhà đầu tư
• Hợp đồng thuê địa điểm

Bước 2: Xin Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (ERC)

Sau khi được cấp IRC, doanh nghiệp tiến hành đăng ký thành lập công ty và nhận ERC.

Toàn bộ quy trình có thể kéo dài từ 20 - 45 ngày làm việc, tùy ngành nghề và địa phương.

4. Những khó khăn thường gặp

Dù có thể thực hiện từ xa, nhà đầu tư vẫn có thể gặp một số thách thức:

• Hồ sơ bị yêu cầu bổ sung do thiếu hợp pháp hóa lãnh sự
• Ngành nghề thuộc diện hạn chế tiếp cận thị trường
• Khó khăn trong việc mở tài khoản ngân hàng vốn đầu tư
• Chậm trễ do khác biệt múi giờ và trao đổi tài liệu

Vì vậy, việc có đơn vị tư vấn pháp lý tại Việt Nam hỗ trợ thường giúp rút ngắn thời gian và giảm rủi ro.

5. Có lựa chọn nào thay thế?

Nếu chưa sẵn sàng thành lập công ty ngay, nhà đầu tư có thể cân nhắc:

• Thành lập văn phòng đại diện (không có chức năng kinh doanh)
• Hợp tác thông qua hợp đồng với đối tác Việt Nam
• Mua lại phần vốn góp trong một công ty đã thành lập

Mỗi phương án có ưu - nhược điểm riêng và cần được đánh giá dựa trên mục tiêu đầu tư cụ thể.

Nhà đầu tư hoàn toàn có thể thành lập công ty tại Việt Nam từ nước ngoài mà không cần có mặt trực tiếp trong giai đoạn đầu, nếu thực hiện đúng thủ tục ủy quyền và chuẩn bị hồ sơ hợp lệ.

Tuy nhiên, do liên quan đến quy định về đầu tư nước ngoài, ngành nghề có điều kiện và thủ tục ngân hàng, việc tư vấn kỹ lưỡng trước khi triển khai là rất cần thiết để đảm bảo quá trình thành lập diễn ra suôn sẻ và đúng pháp luật.

Xem thêm: 59 ngành nghề kinh doanh có điều kiện đối với nhà đầu tư nước ngoài