Lao động nước ngoài tại Việt Nam có bắt buộc đóng đoàn phí công đoàn hay không?

Khi làm việc tại Việt Nam, ngoài các khoản nghĩa vụ quen thuộc như thuế thu nhập cá nhân, bảo hiểm xã hội hay bảo hiểm y tế, nhiều lao động nước ngoài cũng thắc mắc liệu mình có phải đóng đoàn phí công đoàn hay không. Đây là câu hỏi phổ biến, đặc biệt đối với những người lần đầu ký hợp đồng lao động với doanh nghiệp tại Việt Nam.

Vậy theo quy định pháp luật hiện hành, người lao động nước ngoài có bắt buộc phải đóng đoàn phí công đoàn không? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ sự khác biệt giữa đoàn phí công đoàn và kinh phí công đoàn, cũng như nghĩa vụ thực tế của lao động nước ngoài tại Việt Nam.

1. Phân biệt đoàn phí công đoàn và kinh phí công đoàn

Nhiều người thường nhầm lẫn giữa đoàn phí công đoàn và kinh phí công đoàn, nhưng đây là hai khoản hoàn toàn khác nhau.

Đoàn phí công đoàn

Đoàn phí công đoàn là khoản tiền do đoàn viên công đoàn đóng định kỳ hàng tháng để duy trì hoạt động của tổ chức công đoàn. Theo quy định hiện hành, mức đóng đoàn phí phổ biến là 0,5% tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội. 

Điều quan trọng là:

• Chỉ những người tham gia và trở thành đoàn viên công đoàn mới phải đóng khoản này.

• Nếu không phải đoàn viên công đoàn thì không phải đóng đoàn phí.

Kinh phí công đoàn

Khác với đoàn phí, kinh phí công đoàn là khoản tiền do người sử dụng lao động (doanh nghiệp) đóng, không phải người lao động.

Theo quy định mới nhất, doanh nghiệp tại Việt Nam phải đóng 2% quỹ tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc cho người lao động, bất kể doanh nghiệp đã thành lập công đoàn cơ sở hay chưa.

2. Lao động nước ngoài có được tham gia công đoàn tại Việt Nam không?

Theo Luật Công đoàn hiện hành, người lao động nước ngoài làm việc hợp pháp tại Việt Nam có thể được xem xét tham gia tổ chức công đoàn, nếu đáp ứng điều kiện theo quy định của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và điều lệ công đoàn tại đơn vị.
Điều này có nghĩa:

• Nếu lao động nước ngoài đăng ký tham gia công đoàn và trở thành đoàn viên công đoàn, họ sẽ phải đóng đoàn phí công đoàn như các đoàn viên khác.
• Nếu không tham gia công đoàn, họ không phải đóng đoàn phí công đoàn.

Nói cách khác, đoàn phí công đoàn không phải là khoản bắt buộc đối với mọi lao động nước ngoài, mà chỉ phát sinh khi người đó tự nguyện gia nhập công đoàn.

3. Lao động nước ngoài có bị trừ tiền công đoàn hàng tháng không?

Trong thực tế, một số lao động nước ngoài thấy trên bảng lương xuất hiện khoản khấu trừ liên quan đến “union fee” hoặc “công đoàn phí” và băn khoăn không biết có đúng hay không.
Bạn nên kiểm tra:

• Mình có ký đơn xin gia nhập công đoàn hay không?
• Hợp đồng lao động hoặc phụ lục lương có đề cập đến khoản khấu trừ này không?
• Bộ phận nhân sự có giải thích rõ đây là đoàn phí cá nhân hay không?

Nếu bạn chưa từng đăng ký tham gia công đoàn mà vẫn bị khấu trừ đoàn phí, bạn nên yêu cầu doanh nghiệp giải thích và điều chỉnh nếu có sai sót.

4. Doanh nghiệp sử dụng lao động nước ngoài vẫn phải đóng kinh phí công đoàn

Dù người lao động nước ngoài có tham gia công đoàn hay không, doanh nghiệp sử dụng họ vẫn có thể phải đóng kinh phí công đoàn 2%, nếu người lao động thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc tại Việt Nam.

Đây là nghĩa vụ của doanh nghiệp, không phải khoản khấu trừ từ lương của người lao động.

Tóm lại, lao động nước ngoài tại Việt Nam không bắt buộc phải đóng đoàn phí công đoàn, trừ khi họ tự nguyện tham gia công đoàn và trở thành đoàn viên công đoàn.

Bạn cần phân biệt rõ:

• Đoàn phí công đoàn → người lao động đóng nếu là đoàn viên.
• Kinh phí công đoàn → doanh nghiệp đóng theo quy định pháp luật.

Nếu bạn là người nước ngoài đang làm việc tại Việt Nam và thấy khoản “công đoàn” trên bảng lương, hãy kiểm tra kỹ để hiểu rõ đó là khoản nào và liệu mình có nghĩa vụ phải đóng hay không. Việc nắm rõ quy định này sẽ giúp bạn bảo vệ quyền lợi tài chính của mình và tránh những hiểu nhầm không cần thiết.

Xem thêm: Quy định mới về việc đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với doanh nghiệp tại Việt Nam