Người nước ngoài sinh sống tại Việt Nam có phải nộp thuế đối với thu nhập từ nước ngoài không?

Câu trả lời là có thể có, nhưng điều này không phụ thuộc vào quốc tịch mà phụ thuộc vào tình trạng cư trú về thuế của người nước ngoài tại Việt Nam. Theo quy định của pháp luật thuế thu nhập cá nhân Việt Nam, nghĩa vụ thuế của người nước ngoài được xác định dựa trên việc họ là cá nhân cư trú hay cá nhân không cư trú. Đây là yếu tố quan trọng quyết định liệu thu nhập phát sinh ở nước ngoài có phải kê khai và nộp thuế tại Việt Nam hay không.

Thế nào là cá nhân cư trú và cá nhân không cư trú?

Theo Luật Thuế thu nhập cá nhân, người nước ngoài được xác định là cá nhân cư trú nếu đáp ứng một trong các điều kiện sau:

• Có mặt tại Việt Nam từ 183 ngày trở lên trong một năm dương lịch hoặc trong 12 tháng liên tục kể từ ngày đầu tiên có mặt tại Việt Nam.
• Có nơi ở thường xuyên tại Việt Nam theo quy định của pháp luật.

Ngược lại, nếu không đáp ứng các điều kiện trên thì được xác định là cá nhân không cư trú.

Người nước ngoài là cá nhân cư trú có phải nộp thuế đối với thu nhập từ nước ngoài?

Có.

Đối với cá nhân cư trú, phạm vi đánh thuế của Việt Nam áp dụng theo nguyên tắc thu nhập toàn cầu (worldwide income). Điều này có nghĩa là người nước ngoài cư trú tại Việt Nam phải kê khai và nộp thuế đối với các khoản thu nhập chịu thuế phát sinh cả trong và ngoài lãnh thổ Việt Nam, không phân biệt khoản thu nhập đó được chi trả ở quốc gia nào.

Ví dụ, một chuyên gia người Hàn Quốc làm việc tại Hà Nội trong hơn 183 ngày mỗi năm vẫn nhận tiền lương từ công ty mẹ tại Hàn Quốc hoặc có thu nhập từ hoạt động đầu tư tại Nhật Bản. Trong trường hợp này, các khoản thu nhập từ nước ngoài vẫn có thể thuộc diện kê khai thuế tại Việt Nam theo quy định hiện hành.

Tuy nhiên, nếu khoản thu nhập đó đã bị đánh thuế tại nước ngoài thì người nộp thuế có thể được xem xét khấu trừ số thuế đã nộp ở nước ngoài hoặc áp dụng Hiệp định tránh đánh thuế hai lần giữa Việt Nam và quốc gia liên quan (nếu có), nhằm tránh việc cùng một khoản thu nhập bị đánh thuế hai lần.

Người nước ngoài là cá nhân không cư trú có phải nộp thuế đối với thu nhập từ nước ngoài?

Thông thường là không.

Cá nhân không cư trú chỉ phải nộp thuế đối với thu nhập phát sinh tại Việt Nam. Thu nhập phát sinh hoàn toàn ở nước ngoài sẽ không thuộc phạm vi đánh thuế của Việt Nam.

Ví dụ, một chuyên gia nước ngoài sang Việt Nam làm việc trong thời gian ngắn dưới 183 ngày và vẫn nhận tiền lương cho công việc thực hiện tại quốc gia khác thì khoản thu nhập đó thường không phải chịu thuế tại Việt Nam, nếu không phát sinh từ công việc hoặc nguồn thu nhập tại Việt Nam.

Những loại thu nhập từ nước ngoài có thể phải kê khai

Đối với cá nhân cư trú, nhiều loại thu nhập phát sinh ngoài Việt Nam có thể thuộc diện chịu thuế, bao gồm:

• Thu nhập từ tiền lương, tiền công.
• Thu nhập từ hoạt động kinh doanh.
• Thu nhập từ đầu tư vốn.
• Cổ tức và lợi nhuận được chia.
• Thu nhập từ chuyển nhượng vốn.
• Thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản ở nước ngoài (tùy từng trường hợp).
• Thu nhập từ bản quyền, nhượng quyền thương mại và một số khoản thu nhập khác theo quy định của pháp luật thuế.

Việc xác định từng khoản thu nhập có thuộc diện chịu thuế hay được miễn thuế cần căn cứ vào quy định cụ thể của Luật Thuế thu nhập cá nhân và các văn bản hướng dẫn thi hành.

Hiệp định tránh đánh thuế hai lần có ý nghĩa như thế nào?

Việt Nam đã ký kết nhiều Hiệp định tránh đánh thuế hai lần với các quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới. Các hiệp định này giúp:

• Tránh việc cùng một khoản thu nhập bị đánh thuế tại hai quốc gia.
• Xác định quốc gia có quyền đánh thuế đối với từng loại thu nhập.
• Cho phép khấu trừ hoặc miễn số thuế đã nộp tại nước ngoài theo điều kiện của từng hiệp định.
• Tạo thuận lợi cho người nước ngoài làm việc, đầu tư và sinh sống tại Việt Nam.

Để được áp dụng các quyền lợi theo hiệp định, người nộp thuế thường phải chuẩn bị đầy đủ hồ sơ chứng minh tình trạng cư trú và số thuế đã nộp ở nước ngoài theo quy định của cơ quan thuế.

Một số lưu ý đối với người nước ngoài

Người nước ngoài sinh sống tại Việt Nam nên xác định chính xác tình trạng cư trú thuế của mình ngay từ đầu năm tài chính. Đồng thời, cần lưu giữ đầy đủ hợp đồng lao động, bảng lương, chứng từ khấu trừ thuế và các giấy tờ chứng minh thu nhập phát sinh ở nước ngoài để phục vụ việc kê khai và quyết toán thuế khi cần thiết.

Trong trường hợp có thu nhập từ nhiều quốc gia hoặc phát sinh giao dịch xuyên biên giới, người nộp thuế nên tham khảo ý kiến của chuyên gia tư vấn thuế hoặc cơ quan thuế để bảo đảm thực hiện đúng nghĩa vụ theo quy định pháp luật và tận dụng các ưu đãi từ Hiệp định tránh đánh thuế hai lần.

Người nước ngoài sinh sống tại Việt Nam không phải lúc nào cũng phải nộp thuế đối với thu nhập từ nước ngoài. Nghĩa vụ này phụ thuộc chủ yếu vào việc họ được xác định là cá nhân cư trú hay cá nhân không cư trú. Nếu là cá nhân cư trú, họ có thể phải kê khai và nộp thuế đối với thu nhập phát sinh trên phạm vi toàn cầu. Ngược lại, nếu là cá nhân không cư trú, họ chỉ phải nộp thuế đối với thu nhập phát sinh tại Việt Nam. Việc xác định đúng tình trạng cư trú và áp dụng Hiệp định tránh đánh thuế hai lần sẽ giúp người nước ngoài thực hiện đúng nghĩa vụ thuế và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

Xem thêm: Môi trường thuế tại Việt Nam có thuận lợi cho doanh nhân nước ngoài?